Een boedelbeschrijving maak je door alle bezittingen en schulden op de dag van overlijden te verzamelen en overzichtelijk op papier te zetten. Je begint met de bankrekeningen en het spaargeld, voegt daar bezittingen zoals een woning, auto en waardevolle spullen aan toe, en trekt vervolgens de openstaande schulden af. Het resultaat is een compleet overzicht dat de basis vormt voor de aangifte erfbelasting en de verdeling.
Waarom is een boedelbeschrijving zo belangrijk?
De boedelbeschrijving is het fundament van de hele afwikkeling. Alles wat daarna komt — het afhandelen van schulden, de aangifte erfbelasting en het verdelen van de erfenis — bouwt erop voort. Klopt je overzicht niet, dan werken die fouten door in elke volgende stap. Daarom loont het om hier rustig en zorgvuldig de tijd voor te nemen.
Een goede boedelbeschrijving geeft ook duidelijkheid over de vraag of de erfenis positief of negatief is. Zijn er meer schulden dan bezittingen, dan wil je dat weten vóórdat je de erfenis zuiver aanvaardt.
Welke bezittingen horen erin?
Neem alles op wat waarde heeft op de dag van overlijden:
- bank- en spaarrekeningen (saldo op de overlijdensdatum);
- een eigen woning of ander vastgoed;
- auto, motor of andere voertuigen;
- waardevolle inboedel, sieraden en kunst;
- beleggingen, aandelen en polissen;
- tegoeden en vorderingen op anderen.
Vraag bij banken en instanties altijd een opgave van de standen op de overlijdensdatum. Die datum is het ijkpunt voor de hele beschrijving.
Welke schulden trek je af?
Aan de andere kant staan de schulden en verplichtingen:
- een hypotheek of andere leningen;
- openstaande rekeningen en belastingaanslagen;
- de kosten van de uitvaart;
- lopende verplichtingen die nog betaald moeten worden.
Het verschil tussen bezittingen en schulden is het saldo van de nalatenschap. Zorg dat je bewijsstukken bewaart, zoals bankafschriften en rekeningen, want je moet later kunnen aantonen hoe je aan de bedragen bent gekomen.
Hoe pak je het praktisch aan?
Werk van boven naar beneden: begin met de post die je al kent en vul aan naarmate je meer gegevens binnenkrijgt. Het is normaal dat je de beschrijving in de eerste weken nog een paar keer aanvult. Houd één centraal overzicht aan, zodat je nooit met losse briefjes werkt.
Het handigst is een invulbaar werkblad met vaste rubrieken voor bezittingen en schulden, dat het saldo automatisch berekent. Zo zie je in één oogopslag waar je staat en vergeet je geen categorie.
Voordat je verder gaat, is het goed om eerst je eerste acties op orde te hebben, zoals het op de hoogte brengen van instanties — die leveren namelijk vaak de gegevens die je voor de boedelbeschrijving nodig hebt.
Wil je zeker weten dat je overzicht compleet is en klaar voor de aangifte erfbelasting? Het stappenplan om zelf een erfenis af te wikkelen begeleidt je stap voor stap door de boedelbeschrijving, met afvinkpunten en een invulbaar Excel-werkblad dat het rekenwerk voor je doet.