Zelf een erfenis afwikkelen: het rustige stappenplan voor executeurs en nabestaanden

Een boedelbeschrijving maak je door alle bezittingen en schulden van de overledene op één overzicht te zetten, met de overlijdensdatum als peildatum. Je noteert per post de waarde op dat moment. Dit overzicht is de basis voor je keuze om de erfenis te aanvaarden, voor de aangifte erfbelasting en voor de uiteindelijke verdeling. Begin met bezittingen en werk daarna de schulden af.

Welke bezittingen neem je op?

Zet alle bezittingen op een rij: banksaldi en spaarrekeningen, beleggingen, een eventuele woning, auto, inboedel met waarde, contant geld, en tegoeden zoals een teruggave van de Belastingdienst. Vraag bij banken de saldi op per overlijdensdatum. Voor een woning gebruik je meestal de WOZ-waarde of een taxatie. Waardeer inboedel realistisch; alleen echt waardevolle spullen tellen serieus mee.

Welke schulden horen erbij?

Denk aan een hypotheek of andere leningen, openstaande rekeningen, belastingschulden, de kosten van de uitvaart en nog te betalen zorgkosten. Verzamel de post en controleer bankafschrijvingen om niets te missen. Ook doorlopende contracten kunnen kosten geven tot ze zijn opgezegd. Het volledig in beeld brengen van schulden is belangrijk voor je keuze bij het aanvaarden.

Waarom is de peildatum zo belangrijk?

De waarde van bezittingen en schulden wordt bepaald op de overlijdensdatum. Die datum gebruik je consequent, zodat je overzicht klopt met wat de Belastingdienst en de andere erfgenamen verwachten. Latere waardeveranderingen, zoals een gestegen aandelenkoers, horen niet in de boedelbeschrijving zelf thuis.

Hoe leg je het overzichtelijk vast?

Gebruik een eenvoudige tabel of spreadsheet met kolommen voor omschrijving, waarde en bron/bewijs. Bewaar per post een bewijsstuk, zoals een bankafschrift of taxatie. Zo kun je later alles onderbouwen richting erfgenamen en Belastingdienst. Wie de erfenis samen met anderen afwikkelt, doet er goed aan het overzicht te delen; in de stap Je rol als executeur begrijpen lees je wie welke rol heeft.

Wat doe je met het eindresultaat?

Het saldo (bezittingen min schulden) laat zien of er iets te verdelen is en of aanvaarden verstandig is. Zijn er meer schulden dan bezittingen, overweeg dan beneficiair aanvaarden of verwerpen. Het overzicht gebruik je vervolgens direct voor de aangifte erfbelasting. Zo werkt elke stap logisch door in de volgende.

Wil je een kant-en-klaar invulschema en rustige uitleg per onderdeel? Het stappenplan over zelf een erfenis afwikkelen helpt je de boedelbeschrijving foutloos op te stellen en zonder stress door te gaan naar de volgende stap.