Zelf een erfenis afwikkelen: het rustige stappenplan voor executeurs en nabestaanden

Als executeur ben je verantwoordelijk voor het afwikkelen van de nalatenschap: je brengt de boedel in kaart, betaalt schulden en rekeningen, regelt de aangifte erfbelasting en zorgt dat de erfenis wordt verdeeld en overgedragen. Je doet dit in een vaste volgorde, want elke stap bouwt voort op de vorige. Hieronder loop je het hele traject in vogelvlucht door.

Wat doet een executeur precies?

Een executeur is de persoon die in het testament is aangewezen om de nalatenschap af te wikkelen. Je regelt de praktische en financiële afhandeling namens de erfgenamen. Dat betekent niet dat je alles alleen hoeft te dragen: het is vooral een kwestie van in de juiste volgorde de juiste dingen regelen, en per stap controleren of je klaar bent voordat je verder gaat.

Je eerste taak is nagaan of je de benoeming aanvaardt en of je bevoegdheid duidelijk is. Banken vragen soms om een verklaring van executele of een verklaring van erfrecht voordat ze je toegang geven tot de rekeningen.

Wat moet je als eerste doen na het overlijden?

Er zijn zaken die niet kunnen wachten. Vraag meerdere aktes van overlijden aan, want verschillende instanties willen een origineel exemplaar. Breng daarna de belangrijkste instanties op de hoogte en stel de woning en lopende zaken veilig. Ook lopende abonnementen en contracten moet je op tijd stopzetten om onnodige kosten te voorkomen.

Deze eerste acties staan uitgewerkt in de gratis stappen, waaronder aktes van overlijden aanvragen en instanties op de hoogte brengen. Zo weet je zeker dat je niets vergeet in de drukke eerste periode.

Hoe breng je de boedel in kaart?

Zodra de eerste zaken zijn geregeld, maak je een boedelbeschrijving: een overzicht van alle bezittingen en schulden op de dag van overlijden. Denk aan bankrekeningen, spaargeld, een eventuele woning, waardevolle spullen, maar ook openstaande rekeningen en leningen. Dit overzicht is de basis voor alles wat daarna komt: de schuldenafhandeling, de aangifte erfbelasting en de verdeling.

Een volledig en overzichtelijk boedeloverzicht maak je het makkelijkst met een invulbaar werkblad, zodat je niets over het hoofd ziet.

En daarna?

Na de boedelbeschrijving handel je de schulden en rekeningen af via een boedelrekening, bereid je de aangifte erfbelasting voor en dien je die in, en verdeel je ten slotte de erfenis onder de erfgenamen. Tot slot controleer je alles en leg je de afwikkeling netjes vast, zodat je later kunt aantonen dat alles correct is gegaan.

Het klinkt als veel, en dat is het ook — maar in kleine stappen wordt het overzichtelijk. Wil je dit rustig en zeker regelen, van de eerste acties tot de laatste controle? Het stappenplan om zelf een erfenis af te wikkelen begeleidt je door elke fase, met afvinkpunten per stap en invulbare werkbladen, zodat je niets vergeet of mist.